Witlof, chicon, endive, witloof
Het seizoensgebonden vollegrond witloof is aan een remonte bezig. Witloof is een op en top wintergroente die geforceerd ‘getrokken’ wordt uit de cichoreiwortel en in het donker uitgroeit tot een compacte, gesloten witte langwerpige krop. Dit ‘uitschieten’ van de cichoreiwortel zou toevallig ontdekt zijn in de 19de eeuw in het Brusselse. De legende wil dat een Schaarbeekse boer in 1830 schrik kreeg van de schermutselingen in de straten van Brussel en een partij cichoreiwortels verborg in een donkere kelder.

Om zeker te zijn dat niemand ze vond schepte hij er een laagje aarde over. Enkele weken later stelde hij tot zijn verbazing vast dat er uit de wortels malse, witte kroppen waren geschoten.
De echte cultuur danken we aan Fransiscus Breziers, een hovenier van de ‘Botanieken Hof’ in Brussel. Hij stelde vast dat als je cichoreiwortel met aarde bedekte het lof een gesloten krop vormde die mooi wit bleef. Vanaf 1867 begon het witloof op de markten te verschijnen. Tot het einde van de eeuw bleef de teelt van witloof vooral beperkt tot de gemeenten Schaarbeek, Evere, Haren en Diegem. Daarna verspreidde de teelt zich verder over Vlaams-Brabant, later over heel Vlaanderen, Nederland en Frankrijk.

Volle grond of hydrocultuur
Was er vroeger slechts witloof tussen oktober en april, nu zijn de stronkjes het hele jaar door verkrijgbaar door de hydrocultuurteelt. Er is echter een groot smaakverschil tussen het seizoensgebonden witloof uit volle grond en witloof van hydrocultuur. Typisch aan witloof uit volle grond is zijn zacht bittere smaak. Witloof van hydrocultuursmaakt eerder neutraal. Witloof uit de hydrocultuur heeft een breder blad en is geler dan dit uit de volle grond.
Grondwitloof groeit langzaam uit gedurende 4 weken. Witloof van hydrocultuur kan reeds na 21 dagen geteeld worden. Voor witloof uit volle grond is een heel buizensysteem met warm water nodig dat de wortels ‘forceert’. Bij hydrocultuur worden de wortels ingezet in bakken water met kunstmeststoffen. Die bakken worden op een lopende band geplaatst die een traject volgen door een donkere warme tunnel.

Traditie
Witloof is een gezonde groente: licht verteerbaar, caloriearm en boordevol vitaminen. Het kan zowel rauw, gestoofd als gekookt (met saus) gegeten worden. Een vaste waarde in ons culinair patrimonium zijn hespenrolletjes met witloof in kaassaus. Als kind was ik er gewoon dol op en het moet gezegd: mijn moeder kon ze fantastisch klaarmaken, ik doe het haar nog steeds niet na.

recepten:
- Witloofsoep met gember en Noordzeegarnaaltjes (chefrecept Jannis Brevet)


Meer info: www.grondwitloof.be

Het witloofmuseum (Kampenhout): www.http://www.kampenhout.be/toerisme/witloofmuseum.htm